pratilipi-logo प्रतिलिपि
मराठी

फॅन फिक्शन कथामालिका कशी लिहावी? तुमच्या विचारांना चालना मिळावी म्हणून काही उत्तम कथानकं

23 सप्टेंबर 2022

प्रिय लेखक,

फॅन फिक्शन नावाची वेगळ्या धाटणीची कथामालिका लेखन स्पर्धा आयोजित करण्यात आली आहे. त्यामुळे काही लेखकांच्या मनात काही प्रश्न असतील. तर या प्रश्नांना उत्तरं देण्याचा प्रयत्न, या ब्लॉग पोस्ट मधून केला आहे.

फॅन फिक्शन म्हणजे काय?

एखादी टीव्ही मालिका बघताना, “हे पात्र ना असं वागायला पाहिजे” किंवा “या पात्राने असं करायला पाहिजे होतं”  “अरे हे असं नाही, असं घडायला पाहिजे होतं” असा विचार तुमच्या मनात येतो ना? म्हणजेच त्यावेळी तुमच्या मनातील लेखक जागा होतो. हाच विचार जेव्हा तुम्ही फुलवायचा प्रयत्न करता, तेव्हा त्या विषयावर छान कथानक तयार होऊ शकतं. असाच विचार करून, तुम्ही कथामालिका लिहू शकता आणि यालाच "फॅन फिक्शन" म्हणतात.

जेव्हा लेखक, प्रसिद्ध कादंबरी/टीव्ही मालिका/चित्रपट इत्यादींवर आधारित, स्वतंत्र, स्वलिखित, काल्पनिक कथा लिहितात, तेव्हा त्या शैलीला फॅन-फिक्शन म्हणतात. इंग्रजी साहित्यात ही संकल्पना प्रसिद्ध आहे.

मग तुम्हाला कुठली टीव्ही मालिका किंवा चित्रपट आवडला होता? त्यातील कुठलं पात्रं जास्त भावलं होतं? त्या पात्राला घेऊन एक छान कथामालिका लिहायची आहे.

फॅन फिक्शन या लेखन स्पर्धेत का सहभागी व्हावे?

  1. अशा स्वरूपाची लेखन स्पर्धा प्रतिलिपि पहिल्यांदाच आयोजित करत आहे. या शैलीतील कथामालिका वाचायला वाचकांना नक्कीच आवडेल.

  1. लोकप्रिय टीव्ही मालिकांची यादी खाली देत, तुम्हाला या टीव्ही मालिका आवडत असतील. तर त्यातील तुमच्या आवडत्या पात्रावर तुम्ही कथानक लिहू शकता. कृपया याची नोंद घ्यावी की, याच मालिकांवर आधारित लेखन करायचे असे नाही, तुम्हाला आवडलेल्या कोणत्याही टीव्ही मालिका, चित्रपटातील, किंवा पुस्तकातील पात्रावर कथामालिका लिहू शकता  https://marathi.pratilipi.com/event/ziy1fvv4zl (कृपया या लिंकवर क्लिक करावे)

  1. फॅन फिक्शन लेखन करणे सोपे जाईल, कारण तुम्हाला ते कथानक आवडलं आहे, ते पात्र आवडलं आहे. या पात्राला तुम्ही चांगलंच 'ओळखता'. म्हणून एखाद्या नवीन कथानकात हे पात्र कसं वागेल? काय करेल? आणि मग कथानकं कसं फुलेल? या संबंधी तुम्हाला विचार करायचा आहे.  

  1. तुम्हाला आवडलेली प्रसिद्ध टीव्ही मालिका किंवा चित्रपट, दुसऱ्या प्रेक्षकांना सुद्धा नक्कीच आवडलं असेल. तर अशाच पात्रांसंबंधी गुंफलेली एक नवीन कथामालिका वाचकांना वाचायला सुद्धा नक्कीच आवडेल.

उदारणार्थ:

  • "एका लग्नाची दुसरी गोष्ट" ही टीव्हीमालिका आपल्या सगळ्यांनी एकदा काय दोनदा पाहिली असेल. त्यातील प्रत्येक पात्रं किंवा त्यांचे संवाद अजूनही आपल्या लक्षात आहेत. यातील पात्रांना घेऊन सुद्धा तुम्ही एक छान कथामालिका लिहू शकता.

  • लग्न हा सर्वांसाठी जिव्हाळ्याचा विषय आहे आणि त्या लग्नाभोवती गुंफलेल्या कथामालिका सुद्धा प्रतिलिपिवर मोठ्या प्रमाणात आहेत. पण तरीही लग्न या विषयावर तुम्हाला एखादं नवीन काल्पनिक कथानक सुचू शकते.

  • “अशी ही बनवा बनवी” हा चित्रपट सर्वांना माहित आहे, त्यातील धनंजय माने या पात्राचे मिम्स आपण आजही शेअर करतो.  तर अशाच एका धनंजय माने नावाची व्यक्तीरेखा घेऊन तुम्ही कौटुंबिक, विनोदी कथामालिका लिहू शकता.

  • नवीन शहरात घर मिळवताना, धनंजय माने नामक तरुणाला काय अडचणी सामोरे जावे लागले? मग त्याने काय केले? मग त्याला विरोध झाला का? त्याच्या बाकीच्या मित्रांनी मदत केली का? मग त्याला विरोध काय अन कसा झाला? याबद्दल तुम्ही लेखन करू शकता.

  • चित्रपट संपला, धनंजय माने यांचं लग्न होऊन ते सुखी झाले पण त्यानंतर धनंजय माने यांच्या जीवनात काय घडलं? त्या पात्राचं सध्याचं आयुष्य कसं असेल? ते पात्र सध्या काय करत असेल? यावर सुद्धा विचार करून कथामालिका लिहिता येईल

  • “असंभव” नावाची मालिका पुनर्जन्म विषयावर होती, याच विषयाला घेऊन एखादी नवीन कथामालिका नक्कीच लिहिता येईल. असा जर तुम्ही विचार केला, तुम्हाला एक नवीन कथानकं नक्कीच सुचेल.

  • “साराभाई वर्सेस साराभाई” ही हिंदी टीव्ही मालिका सुद्धा खूप लोकप्रिय झाली होती. त्या शैलीचं, त्या स्वरूपाचं, हलकं फुलकं, कौटुंबिक, विनोदी लेखन करू शकता आणि या लेखन स्पर्धेत सहभागी होऊ शकता.

कृपया याची नोंद घ्यावी की, ही उदाहरणं विचारांना चालना मिळावी यासाठी दिलेली आहे. फक्त यावरच कथामालिका लिहायची आहे असे अजिबात नाही. तुम्हाला आवडलेल्या कोणत्याही टीव्ही मालिकेवर, त्यातील पात्रांवर कथामालिका लिहू शकता.

जे वाचकांना, प्रेक्षकांना आधी आवडलं आहे, त्याच स्वरूपाचं, शैलीच लेखन करायचे आहे. त्यामुळे प्रतिलिपिवरील लेखक हे आव्हान स्वीकारतील असा आम्हाला ठाम विश्वास वाटतो.

कथानक हे नाविन्यपूर्ण आणि मूळ (ओरिजिनल) असावे. कृपया जशाच तसा विषय कॉपी करून कथामालिका लिहू नये, अशा कथामालिका स्पर्धेतून बाद होतील. 

काहीही समस्या असल्यास कृपया [email protected] या ई-मेलवर लगेच संपर्क करावा.
चला तर मग आजच लिहायला सुरुवात करूया!! 

कळावे,
टीम प्रतिलिपि