तुमची कथा. तुमचे हक्क. तुमचा आयपी (IP).
- 1
लेखक म्हणून तुमचे आयपी हक्क समजून घ्या
तुम्ही लिहिलेली प्रत्येक कथा, ती लिहिल्याच्या क्षणापासूनच पूर्णपणे तुमच्या मालकीची असते. या मालकी हक्कालाच बौद्धिक संपदा म्हणजेच आयपी म्हटले जाते. हा हक्क तुमची कल्पनाशक्ती, तुमची पात्रे आणि कथेतील तुमचे विश्व यांचे संरक्षण करतो. एक लेखक म्हणून पुढे जाताना हे हक्क समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते, कारण यामुळे तुमची कथा इतर कोणकोणत्या माध्यमांमध्ये प्रवास करू शकते याबद्दल तुम्हाला योग्य निर्णय घेता येतात.
- 2
कॉपीराईट आणि तुमची मालकी
तुम्ही कथा लिहिताच, तिचे कॉपीराईट आपोआपच तुमच्याकडे येतात. याचा अर्थ असा की तुम्ही त्या कथेचे कायदेशीर निर्माते आहात आणि तुमचे लेखकत्व कधीही बदलू शकत नाही. अगदी तुमच्या कथेचे दुसऱ्या एखाद्या माध्यमात रूपांतर झाले, तरीही तुमची ओळख त्या कथेसोबत नेहमी जोडलेली राहते.
- 3
आयपी हक्कांचे विविध प्रकार
तुमचा कॉपीराईट हा अनेक छोट्या-छोट्या हक्कांनी मिळून बनलेला असतो. मिळणाऱ्या संधींनुसार यातील प्रत्येक हक्काचा परवाना स्वतंत्रपणे दिला जाऊ शकतो.
प्रिंट हक्क: यामुळे तुमची कथा एका प्रत्यक्ष पुस्तकाच्या स्वरूपात प्रकाशित करता येते.
डिजिटल हक्क: यामध्ये ई-बुक्स आणि ऑनलाईन वाचन प्लॅटफॉर्म्सचा समावेश होतो.
ऑडिओ हक्क: यामुळे तुमच्या कथेचे ऑडिओबुक किंवा ऑडिओ ड्रामामध्ये रूपांतर करता येते.
फिल्म, टीव्ही आणि वेब हक्क: यामुळे ओटीटी, चित्रपट, नाटक किंवा कॉमिक्सच्या रूपात नवीन संधी उपलब्ध होतात.
भाषांतर हक्क: तुमची कथा इतर भाषेत प्रकाशित होऊ शकते की नाही, हे या हक्काद्वारे ठरवले जाते.
मर्चंडायझिंग हक्क: यामुळे तुमची पात्रे किंवा कथेचे नाव वेगवेगळ्या उत्पादनांवर वापरण्याची परवानगी मिळते.
फर्स्ट राईट्स आणि रीप्रिंट राईट्स: कथा पहिल्यांदा प्रकाशित करताना किंवा ती पुन्हा छापताना हे हक्क महत्त्वाचे ठरतात.
तुमच्या कथेला मिळणाऱ्या संधींनुसार, प्रत्येक हक्काचा परवाना स्वतंत्रपणे दिला जाऊ शकतो.
- 4
तुमच्याकडे नेहमी राहणारे हक्क
तुम्ही ठराविक माध्यमांसाठी काही हक्कांचे परवाने दिले, तरीही कथेचे मूळ कॉपीराईट तुमच्याकडेच सुरक्षित राहतात. तुम्ही कोणत्याही बंधनाशिवाय त्या कथेचे पुढील भाग, पूर्वभाग किंवा कथेला जोडून नवीन उपकथा लिहू शकता. कथा कोणत्याही स्वरूपात सादर झाली, तरीही तुमचे नाव त्या कथेसोबत नेहमी जोडलेले राहते.
कथेचे रूपांतर कोणत्याही माध्यमात झाले, तरी तिची मूळ मालकी कधीही तुमच्या हातातून जात नाही.
लिहीत रहा ! वाचत रहा !
Happy writing!
— Team Pratilipi